በአማርኛ እንዴት ታይፕ አደርጋለሁ?

አማርኛን ፊደሎችን በኮምፒውተር ላይ ታይፕ ለማድረግ የአማርኛ ድምጾችን ተቀራራቢ በሆነ የእንግሊዝኛ ፊደሎች በመፈለግ (“phonetic” በሚባል የቋንቋ አመለካከት) መጠቀም ይቻላል። ማንኛውንም የፊደል መደብ ስንጫን የምናገኘው ስድስተኛውን የአማርኛ ፊደል ወይም ሳድስ የሆነውን ፊደል ነው። ሌሎቹን ሆሄያቶች ለማግኘት የእንግሊዝኛ አናባቢ የሆኑትን ማለትም “vowels” አብሮ በመምታት ፊደሉን መቀየር ይቻላል። የሚወክሉዋቸውም አናባቢዎች፦ አ-e ፥ ኡ-u ፥ ኢ-i ፥ አ-a ፥ ኤ-ee እና ኦ-o ናቸው።

ለምሳሌ፦ “ሰላም”ን ታይፕ ለማድረግ “selam” በማለት ነው።

ሀ/

አማርኛ ከእንግሊዝኛ የበለጠ ብዙ ድምጽ ወይም ፊደል ስላለው አንዳንድ ጊዜ የሚወክለው ቃል ላይኖረው ይችላል። ለምሳሌ በእንግሊዝኛ “ጠ”ን ታይፕ ለማድረግ የቀረበው ፊደል “t” ቢሆንም “t” በጣም ወደ “ተ” ስለሚቀርብ ያንን ያስገኛል። ግን ትልቁን “T” ከተጠቀምን የምንፈልገውን ፊደል ማለትም “ጠ”ን እናገኛለን።

ለምሳሌ፦ “TeenaysTlN” – “ጤናይስጥልኝ” ይሆናል።

ለ/

በዛው ሕግ ደግሞ “ኝ” “ኝ”ን ወክሏል። እዚህ ላይ የምንረዳው የምንገምተው የአማርኛ ፊደል በትንሹ የእንግሊዝኛ ፊደል መቀርጽ ካልቻለ ትልቁን የእንግሊዝኛ ፊደል መጠቀም ይረዳል። ይህም ካልሆነሁለቴ በመድገም ፊደሉን ማግኘት ይቻላል። በተለይ መደጋገሙ የሚረዳው ተደጋጋሚ ሆሄያት ላላቸው እንደ “ሀ” እና “ሰ” ነው።

ለምሳሌ፦“sselam”– “ሠላም” ይሆናል።
 “SSeHey”– “ፀሐይ” ይሆናል።

ሐ/

ልዩ የሆኑትን ፊደሎች ማለትም ሏ ፥ ሟ ፥ ኋ ለማግኘት ሁለት ዘዴዎችን መጠቀም ይቻላል። ውጤታቸው ግን ያው ነው።

ለምሳሌ፦ “mWa” ለማግኘት “mwwa” መምታት ወይም “ሟ” ነው።

መ/

በመጨረሻ ልናስረዳ የምንፈልገው የአጣቃሽ ወይም ‘ (apostrophe) ጥቅም ነው። የአንዳንድ ቃላቶች አወቃቀር ሳድስ ሆኖ በአናባቢ ሲቀጥል የአጣቃሽ ምልክቱን መጠቀም ያስፈልጋል። ለምሳሌ “ገብርኤል” ስንል ከ”ር” በኋላ “ኤ” ስለምንጠቀም “gebr’El” ማለት አለብን። አጣቃሹን ባንጠቀም ግን “ር” ወደ “ረ” ይቀየራል። (ትልቁ “E” ደግሞ “ኤ” ለማግኘት አቋሯጩ ዘዴ ነው።)

ለምሳሌ፦“mel’ak”– “መልአክ” ይሆናል።
 “m’eeraf”– “ምዕራፍ” ይሆናል።
 

አጣቃሹን ለቁጥሮች ደግሞ እንዲሁ እንጥቀምበታለን።

ለምሳሌ፦‘1 – ፩ ይሆናል።
 ‘2 – ፪ ይሆናል።
 

እንዲሁም አጣቃሹን ሁለቴ በመምታት ምልክቱን እራሱን ለምግኘት ይቻላል። ይህም ደንብ ለአብዛኛው ምልክቶች ይጠቅማል።

ለምሳሌ፦“,”በመጀመሪያ ጊዜ “፣” ይሆናል።
  በሁለተኛ ጊዜ “፥” እራሱን ይሆናል።
  በሦስተኛ ጊዜ “,” እራሱን ይሆናል።
 “:”በመጀመሪያ ጊዜ “፡” ይሆናል።
  በሁለተኛ ጊዜ አራት ነጥብ ይሆናል።

ለፍስሃ በርተሎሜኦስ እናመሰግናለን።


Unshifted

                                                            

`

 

1

 

2

 

3

 

4

 

5

 

6

 

7

 

8

 

9

 

0

 

 

=

 

Bksp

 

Tab

 

q

w

e

እዕዐ

r

t

y

u

ኡዑ

i

ኢዒ

o

ኦዖ

p

[

 

]

 

\

 

Caps

 

a

አዓ

s

ስሥ

d

f

g

h

ህኅ

j

k

l

;

 

Enter

 

Shift

 

z

x

c

v

b

n

m

,

፣፥

.

 

/

 

Shift

 

Ctrl

 
 

Alt

 
  

Alt

 
 

Ctrl

 

With Shift

                                                            

~

 

!

 

@

 

#

 

$

 

%

 

^

 

&

 

*

 

(

 

)

 

_

 

+

 

Bksp

 

Tab

 

Q

W

E

ኤዔ

R

T

Y

U

ኡዑ

I

ኢዒ

O

ኦዖ

P

{

 

}

 

|

 

Caps

 

A

ኣዓ

S

ጽፅ

D

F

G

H

J

K

L

:

፡ ።

 

Enter

 

Shift

 

Z

X

C

V

B

N

M

<

< «

>

> »

?

 

Shift

 

Ctrl

 
 

Alt

 
 

Alt

 
 

Ctrl

 

 


SERA-EZ Fidel

ቤተሰብ

ግዕዝ

ካዕብ

ሣልስ

ራብዕ

ኃምስ

ሳድስ

ሳብዕ

ዘመደ-

ግዕዝ

ዘመደ-

ካዕብ

ዘመደ-

ሣልስ

ዘመደ-

ራብዕ

ዘመደ-

ኃምስ

ሆይ

he

hu

hi

ha

hee

h

ho

     

ላዊ

le

lu

li

la

lee

l

lo

   

lwwa

lWa

 

ሐውት

He

Hu

Hi

Ha

Hee

H

Ho

   

Hwwa

HWa

 

ማይ

me

mu

mi

ma

mee

m

mo

   

mwwa

mWa

 

ሠውት

sse

ssu

ssi

ssa

ssee

ss

sso

   

ssWa

 

ርእስ

re

ru

ri

ra

ree

r

ro

   

rwwa

rWa

 

ሳት

se

su

si

sa

see

s

so

   

swwa

sWa

 

ሻ-ሳት

xe

xu

xi

xa

xee

x

xo

   

twwa

tWa

 

ቃፍ

qe

qu

qi

qa

qee

q

qo

qwwe

qWe

qwwi

qWi

qwwu

qWu

qwwa

qWa

qwwee

qWee

ቐ-ቃፍ

Qe

Qu

Qi

Qa

Qee

Q

Qo

Qwwe

QWe

Qwwi

QWi

Qwwu

QWu

Qwwa

QWa

Qwwee

QWee

ቤት

be

bu

bi

ba

bee

b

bo

   

bwwa

bWa

 

ቬ-ቤት

ve

vu

vi

va

vee

v

vo

   

vwwa

vWa

 

ታው

te

tu

ti

ta

tee

t

to

   

twwa

tWa

 

ቻ-ታው

ce

cu

ci

ca

cee

c

co

   

cwwa

cWa

 

ኀርም

hhe

hhu

hhi

hha

hhee

hh

hho

hwwe

hWe

hwwi

hWi

hwwu

hWu

hwwa

hWa

hwwee

hWee

ነሐስ

ne

nu

ni

na

nee

n

no

   

nwwa

nWa

 

ኛ-ነሐስ

Ne

Nu

Ni

Na

Nee

N

No

   

Nwwa

NWa

 

አልፍ

a

u

i

A

E

e

o

eW

    

ካፍ

ke

ku

ki

ka

kee

k

ko

kwwe

kWe

kwwi

kWi

kwwu

kWu

kwwa

kWa

kwwee

kWee

ኻ-ካፍ

Ke

Ku

Ki

Ka

Kee

K

Ko

Kwwe

KWe

Kwwi

KWi

Kwwu

KWu

Kwwa

KWa

Kwwee

KWee

ወዌ

we

wu

wi

wa

wee

w

wo

     

ዐይን

eee

uu

ii

aa

EE

ee

oo

     

ዘይ

ze

zu

zi

za

zee

z

zo

   

zwwa

zWa

 

ዠ-ዘይ

Ze

Zu

Zi

Za

Zee

Z

Zo

   

Zwwa

ZWa

 

የመነ

ye

yu

yi

ya

yee

y

yo

     

ድንት

de

du

di

da

dee

d

do

   

dwwa

dWa

 

ዽ-ድንት

De

Du

Di

Da

Dee

D

Do

   

Dwwa

DWa

 

ጅ-ድንት

je

ju

ji

ja

jee

j

jo

   

jwwa

jWa

 

ገምል

ge

gu

gi

ga

gee

g

go

gwwe

gWe

gwwi

gWi

gwwu

gWu

gwwa

gWa

gwwee

gWee

ጘ-ገምል

Ge

Gu

Gi

Ga

Gee

G

Go

     

ጠይት

Te

Tu

Ti

Ta

Tee

T

To

   

Twwa

TWa

 

ጨ-ጠይት

Ce

Cu

Ci

Ca

Cee

C

Co

   

Cwwa

CWa

 

ጰይት

Pe

Pu

Pi

Pa

Pee

P

Po

   

Pwwa

PWa

 

ጸደይ

Se

Su

Si

Sa

See

S

So

   

Swwa

SWa

 

ፀጳ

SSe

SSu

SSi

SSa

SSee

SS

SSo

     

አፍ

fe

fu

fi

fa

fee

f

fo

   

fwwa

fWa

 

ፕሳ

pe

pu

pi

pa

pee

p

po

   

pwwa

pWa

 
 
 

:

::

,

;

,,

-:

:-

??

:|:

**

 

‘ ‘

,

,,,

;

; ;

‘1

‘2

‘3

‘4

‘5

‘6

‘7

‘8

‘9

 

’10

’20

’30

’40

’50

’60

’70

’80

’90

‘100

፲፻

‘1000

‘10000

error: Content is protected !!
Scroll to Top